Het is een iconisch beeld uit de wielerhistorie: een bezweette winnaar die het podium op klimt en, naast de felbegeerde beker of trui, een weelderig bloemenboeket én twee zoenen krijgt van een charmante dame. De Rondemiss (of Miss Étape in het Frans) is decennialang een onlosmakelijk onderdeel geweest van de wielerkoers. Maar waar komt deze traditie eigenlijk vandaan? Vooruitlopend op onze foto-expositie doken we de geschiedenis in!

Van olijftak tot bloemenboeket

Het huldigen van winnaars gaat letterlijk eeuwen terug. Al in de oudheid (zo’n 752 voor Christus) kregen Olympische kampioenen een kroon van wilde olijftakken en een palmtak overhandigd. Kijken we specifiek naar de wielersport, dan zien we dat de Duitser Josef Fischer – winnaar van de allereerste Parijs-Roubaix in 1896 – op de illustraties al pronkt met twee prachtige bloemenboeketten. En in 1903 kreeg Maurice Garin, winnaar van de eerste Tour de France, eveneens mooie bloemen. Een prachtig verlengstuk van die klassieke palmtak dus. Maar bloemen zijn nog geen Rondemiss. En die kus… wanneer kwam die erbij?

De entree van de ‘Reine’

Op de foto’s van de eerste huldigingen vóór 1900 zien we toch vooral serieuze heren met flinke snorren in strakke pakken. Misschien deelden zij in hun enthousiasme ook weleens een kus uit aan de winnaar, maar dat maakt ze natuurlijk nog geen Rondemiss!

De eerste schone dame verschijnt pas in 1928 in beeld. Op een finishfoto, genomen in de Franse badplaats Les Sables d’Olonne, zie je hoe etappewinnaar Hubert Opperman officieel wordt gefeliciteerd door een heuse ‘Reine des Sables’ (Koningin van het Zand). Enkele jaren later, in 1930, keerde de Tour terug naar diezelfde plek. André Leducq, die niet alleen de etappe maar later ook de hele Tour zou winnen, werd extra in de watten gelegd: hij kreeg liefst twee kussen, van twee lokale koninginnen! Vanaf dat moment was de toon gezet. Steeds vaker overhandigden jonge dames (vaak in lokale klederdracht) het bloemenboeket, vergezeld van een kus op de wang. Dit viel overigens niet toevallig samen met het ontstaan van de allereerste missverkiezingen, waaronder de Miss France-verkiezingen vanaf de late jaren twintig.

Hoogtijdagen en de opmars van de commercie

De Rondemiss werd al snel een vaste waarde bij iedere finishlijn. Van de grootse Tour de France tot de gezellige kermiskoersen om de hoek; de uitdrukking ‘Rondemiss’ raakte ingeburgerd en de traditionele ‘kusjesfoto’ was de absolute favoriet van alle lokale en nationale kranten. Dat bleef ook bij de commercie niet onopgemerkt. In de jaren zestig zagen sponsors in dat die stralende lach naast de kampioen de perfecte plek was om ook hun merk te tonen, in de hoop zo wat van die winnaarsuitstraling mee te pakken.

Met de komst van de live-televisie nam dit fenomeen nog grotere vormen aan. In de jaren zeventig en tachtig zien we prachtig uitgedoste dames, gehuld in de kleuren van kleding-, drank- of bankmerken, die zich vrolijk naast de winnaar positioneren. Wat veel mensen trouwens niet weten, is dat het werk achter de schermen strikte regels kende. Zo was het missen (op straffe van ontslag) streng verboden om een praatje te maken met de renners. Toch bloeide er heel soms iets moois op: zo trouwde de Amerikaanse renner George Hincapie uiteindelijk tóch met ‘zijn’ Rondemiss!

Met de tijd mee

Tot begin 2000 bleef de Rondemiss onverminderd populair. Maar de tijden veranderen. Er klonken steeds vaker kritische geluiden: het concept waarbij vrouwen voornamelijk werden ingezet om hun uiterlijk, werd door velen als niet meer van deze tijd ervaren. Daarnaast waren er helaas ook incidenten met renners die zich op het podium niet wisten te gedragen. Terwijl voorstanders het fenomeen nog lange tijd verdedigden als onschuldig en vrolijk wielererfgoed, besloten steeds meer organisaties het roer om te gooien. In 2020 kondigde de Tour de France definitief het einde van de traditionele Rondemiss aan. Tegenwoordig reikt in de grote internationale koersen een presentatieduo van één man en één vrouw de bloemen en bekers uit. Zonder de bekende wangzoenen.

Een vrolijke knipoog: kom naar de Kusjesgalerie!

Hoe je er ook naar kijkt, de Rondemiss ís en blijft een iconisch onderdeel van onze wielergeschiedenis. Bij Tour de Retro koesteren we dat vleugje nostalgie en bekijken we deze traditie met een vrolijke knipoog. We houden de sfeer van weleer dan ook graag levend!

Daarom presenteren we tijdens ons evenement op zondag 6 september een speciale foto-expositie: de Kusjesgalerie. Een bonte parade van de mooiste, historische beelden van de Rondemissen van toen. Kom langs, snuif de retro-sfeer op en bewonder de wielerhistorie in al haar glorie!